Кўпчилик тошкентликларга Фарғона йўли кўчасидан унча узоқ бўлмаган жойда, собиқ Шумилов шаҳарчаси ҳудудида жойлашган иккита баланд очиқ миноралар таниш. Уларни «Дўстлик» метро станцияси яқинида бўлсангиз яхши кўринади, об-ҳаво очиқ бўлса эса шаҳар марказидан ҳам кўриниб туради. 

Бу шундай деб аталувчи учқунли радиостанция. Унинг қурилиши учун темир йўл вокзалидан унча узоқ бўлмаган, шаҳар чегарасидан ташқарида тахминан 60 гектар майдон танланди. Станция қурилиши 1913-йилда бошланди, биринчи хабар эса 1915-йил апрелида узатилди — у Москвадан Тошкентга поезд жўнатилгани ҳақида маълумот берди. 

Биринчи жаҳон уруши кетайотган эди ва Россия ўз ҳудудида ва унинг яқинида радиоалоқа тизимини яратаётган эди. Шу каби станциялар Москва, Боку, Бобруйск ва Узоқ Шарқда қурилган — жами олти стационар радиостанция. Тошкент станцияси энг йирисидан бири эди. У аккумулятор батарейалари ва ҳар бири 160 кВт қувватга эга иккита дизел-генераторлардан қувват оларди. 

Антенна олти 90 метрлик металл масталарига осилган зич симлар тармоғидан иборат бўлиб, улар немис «Siemens-Halske» фирмаси томонидан лойиҳалаштирилган ва қурилган. 1918-йил майидан 1920-йил апрелигача Туркистон ўлкаси марказий Россиядан узилиб қолган эди ва бу вақтда Тошкент радиостанцияси собиқ империянинг бошқа минтақалари билан алоқа қилишнинг ягона канали эди. 

Учқунли станцияларнинг асосий камчилиги шундаки, сигнал учқун разрядидан бутун частота спектрига тарқаларди. Бир неча йилдан кейин керакли частотага созланадиган радиостанциялар пайдо бўлди ва учқунли узатгичларга эҳтиёж қолмади. Миноралар ҳали антенна учун ишлатилган, аммо Қуёшли қишлоғида радиостанция қурилгандан ва 1956-йилда телевизион минора ишга туширилгандан кейин улар амалий аҳамиятини йўқотди. 

Мана шундай ғайриоддий ва бироз қайғули Тошкентдаги биринчи радиостанциянинг тарихи. Кейинги сафар бу минораларни кўрганингизда, уларнинг юз йиллик тарихини эсланг, бу бизнинг ажойиб пойтахтимиз тарихини органик равишда тўлдиради.